Η Μικροβιακή Χλωρίδα του Δέρματος

Το δέρμα του ανθρώπου «φιλοξενεί» ένα μεγάλο αριθμό  μικρόβιων τα οποία συνιστούν την μικροβιακή χλωρίδα του δέρματος. Το είδος των μικροβίων αυτών διαφέρει ανάλογα με την περιοχή του σώματος. Το 1938 περιγράφηκαν δύο είδη μικροβιακής χλωρίδας, η μόνιμη χλωρίδα και η παροδική χλωρίδα του δέρματος (47).

Η  μόνιμη μικροβιακή χλωρίδα του δέρματος αποτελείται από τα μόνιμα μικρόβια  του δέρματος που βρίσκονται κυρίως στην επιφάνεια και κάτω από τα επιδερμικά κύτταρα της κερατίνης στιβάδας. Τα βακτήρια αυτά επιβιώνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν θεωρούνται παθογόνα για το υγιές δέρμα αλλά μπορεί να προκαλέσουν λοιμώξεις σε αποστειρωμένες κοιλότητες του σώματος, στα μάτια ή σε μη υγιές δέρμα. Η μόνιμη χλωρίδα ασκεί προστατευτική λειτουργία στο δέρμα που ονομάζεται αντίσταση εποικισμού.                      Η προστατευτική αυτή δράση ασκείται εξαιτίας του μικροβιακού ανταγωνισμού και του συναγωνισμού για τις ίδιες πήγες τροφής (38).

Η παροδική μικροβιακή χλωρίδα του δέρματος αποτελείται από βακτήρια, μύκητες και ιούς που βρίσκονται στο δέρμα μόνο περιστασιακά. Είναι κατά κανόνα παθογόνοι μικροοργανισμοί, μεταδίδονται εύκολα και συχνά συσχετίζονται με τις νοσοκομειακές λοιμώξεις. Το 4-16% της επιφάνειας του χεριού  μολύνεται σε μία και μόνο επαφή, ενώ μετά από 12 επαφές, μπορεί να έχει επηρεαστεί έως και το 40% της επιφάνειάς του. Η μεταδοτικότητα των παροδικών βακτηρίων εξαρτάται από το είδος και τον αριθμό των βακτηρίων στο χέρι, την ικανότητα τους να επιβιώνουν στο δέρμα και την περιεκτικότητα του δέρματος σε νερό (1, 10, 47).

Επιπλέον, από πολλούς επιστήμονες περιγράφεται και ένα τρίτο είδος, η μολυσματική χλωρίδα του δέρματος η οποία περιλαμβάνει  μικροοργανισμούς όπως ο Staphylococcus aureus ή οι β-αιμολυτικοί στρεπτόκοκκοι, που απομονώνονται συχνά από αποστήματα, παρωνυχίδες ή μολυσμένα εκζέματα (50).

Οι κυριότεροι παθογόνοι μικροοργανισμοί που ανιχνεύονται στα χέρια του ιατρονοσηλευτικού  προσωπικού καθώς και η εμμονή τους στα χέρια και στις ψυχρές επιφάνειες καταγράφονται στον πίνακα 1.

Πίνακας 1:  Κύριοι παθογόνοι μικροοργανισμοί και η εμμονή τους στα χέρια και τις ψυχρές επιφάνειες.